Bir soru yanlış yapıldığında ilk akla gelen açıklama genellikle aynıdır: dikkatsizlik.
Özellikle cevap aslında bilinen bir konuyla ilgiliyse, hata daha da şaşırtıcı görünür. Çocuk konuyu biliyordur, daha önce benzer soruları çözmüştür ve doğru cevaba ulaşabilecek bilgiye sahiptir. Bu yüzden yanlış cevap çoğu zaman tek bir kelimeyle açıklanır.
Ancak her hata gerçekten dikkatsizlikten kaynaklanmaz.
Aynı sonuç ortaya çıksa bile hataların arkasındaki nedenler birbirinden oldukça farklı olabilir. Bir çocuk soruyu eksik okuduğu için hata yaparken, başka bir çocuk bilgiyi doğru yorumlayamadığı için yanılabilir. Bir diğeri ise çözümün ortasında düşünme sırasını kaybetmiş olabilir.
Dışarıdan bakıldığında hepsi yanlış cevaptır.
Fakat çözüm üretebilmek için sonuca değil, hatanın nasıl oluştuğuna bakmak gerekir.
Bu nedenle hata analizi, doğru sayısından çok daha fazla bilgi verebilir. Çünkü hata yalnızca neyin yanlış olduğunu değil, düşünme sürecinin hangi noktasında aksama yaşandığını da gösterir.
Örneğin bazı çocuklar sorunun temel mantığını doğru kurar ancak son aşamada küçük bir işlem hatası yapar. Bazıları ise ilk adımdan itibaren yanlış bir varsayımla ilerler. İki durumda da sonuç yanlıştır ama ihtiyaç duyulan destek aynı değildir.
Bu ayrım yapılmadığında çocuk sürekli aynı uyarıyı duymaya başlar:
"Daha dikkatli ol."
Oysa problem dikkat değilse, bu uyarı zamanla etkisini kaybeder.
Gerçek ilerleme, hatanın kaynağı doğru görüldüğünde başlar. Çünkü bazı hatalar bilgi eksikliğinden, bazıları işlem kontrolünden, bazıları ise düşünme alışkanlıklarından kaynaklanır.
Bu yüzden yalnızca kaç yanlış yapıldığına odaklanmak yeterli değildir. Hataların hangi koşullarda ortaya çıktığını anlamak çok daha değerlidir.
BilsemOnline kullanan aileler çoğu zaman aynı yanlışın tekrar etmesinin tesadüf olmadığını fark eder. Benzer hatalar tekrarlandığında, bunun altında belirli bir düşünme kalıbı ya da dikkat davranışı olduğu daha net görülür.
Bir çocuğun gelişimini anlamanın en iyi yollarından biri, doğru yaptığı sorulara değil, hata yaptığı anlara bakmaktır.
Çünkü yanlış cevaplar yalnızca eksikleri göstermez.
Aynı zamanda gelişimin nereden başlayacağını da gösterir.